تفاوت صفحه نمایشگرهای led با lcd ها

[BAHRAM]

با توجه به اینکه سوالات بسیاری در ذهن اکثر کاربران درباره مانیتورهای LCD و LED و تفاوتها و شباهت هاشون در ذهن است، این تاپیک رو ایجاد کردم تا درباره این قضیه (یک بار برای همیشه!) شفاف سازی دقیقی صورت بگیره.

در ابتدا نیاز به اشاره است که تمام مانیتورهایی که درباره اون ها بحث می کنیم (چه اونهایی که بهشون گفته میشه LCD، چه اونهایی که به LED معروف هستند) همگی بر اساس یک تکنولوژی طراحی شدند و همگی هم مانیتورهای LCD هستند.

صفحه های LCD از دو قسمت اصلی تشکیل شده اند، Backlight Source و Pixel ها.

ابتدا یک نور Backlight توسط تولید می شود. نور ساتع شده تمامی بازه فرکانسی قابل دید انسان را شامل می شوند، یعنی نور سفید (بصورت تئوری) از خود ساتع می کنند.
پیکسل ها که خود در اصل از سه Sub-pixel تشکیل شده اند (قرمز، آبی، سبز) در اصل فیـلتر های فرکانسی با قابلیت وفق دهی خود با محیط (Adaptive F i l t e r) هستند که بر اساس سیگنال ورودی از کارت گرافیک بازه های فرکانسی خاصی را فیـلتر می کنند و فقط به فرکانس های مورد نظر اجازه عبور را می دهند.
یعنی به طور ساده، ابتدا در قسمت Backlight Source یک نور سفید رنگ با تمام فرکانس های قابل دید تولید می شود و سپس این نور توسط پیکسل ها فیـلتر می شود و فقط فرکانس های مطلوب از پیکسل ها عبور می کنند.

مانیتورهای LED چه هستند؟

بطور علمی، چیزی به نام مانیتورهای LED در بازار برای مصرف خانگی وجود ندارد و همه مانیتورهای موجود در شاخه مانیتورهای LCD قرار می گیرند. در بازار مشاهده می کنید که مانیتورهایی به نام مانیتورهای LED معروف هستند، تفاوت این مانیتورها با مانیتورهای قدیمی تر در نور پس زمینه (Backlight Source در عکس بالا) است و در قسمت اصلی مانیتور (پنل LCD) که مهمترین نقش رو در کیفیت تصویر، زاویه دید، سرعت پاسخگویی، توزیع Contrast و بسیاری از فاکتورهای دیگه که وابسته به پنل مانیتور هستند ایفا می کنه، کوچکترین تفاوتی بین مانیتورهای LCD قدیمی تر، و LED های فعلی وجود ندارد.
نور پس زمینه مانیتورهای LCD سابقا از لامپ های CCFL تشکیل می شد، و در مانیتورهای جدیدتر از LED ها که انواع مختلفی دارند.

انواع LED

LED هایی که در نور پس زمینه مانیتورها مورد استفاده قرار می گیرند، دو نوع عمده دارند:

WLED یا White LED

این LED ها نوری کاملا مشابه با لامپ های CCFL از خودشون ساتع می کنند، یعنی بصورت تئوری نوری کاملا سفید و در عمل یک نور متمایل به آبی از خود ساتع می کنند که توسط فــیــلترهایی که جدا از پنل روی خود LED (یا لامپ CCFL) نصب میشه در نهایت نوری نزدیک به سفید رو ایجاد می کنند. از نظر کارایی تفاوت محسوسی با لامپ های CCFL از نظر مقایسه کیفیت نور ساتع شده وجود نداره. در اکثر مانیتورهای LED بازار از این نوع LED استفاده میشه.

RGB LED

این LED ها نوع گران قیمت تر هستند، و سه بخش دارند که یک قسمت نور آبی، یک قسمت نور قرمز و قسمت آخر هم نور سبز ساتع خواهند کرد. این کار باعث کیفیت بالاتر نور پس زمینه نسبت به لامپ های CCFL و WLED ها خواهد شد. استفاده از RGB LED ها در محصولات فعلی بازار خیلی متداول نیست.

نحوه چیدمان LED ها

لامپ های CCFL همواره بطور افقی و موازی یکدیگر در LCD قرار می گیرند، ولی دو چیدمان مختلف مطرح برای LED ها وجود دارد: Direct Mounting یا Local Dimming

در این نوع چیدمان LED ها بطور پراکنده و پشت پنل LCD نصب می شوند، برتری این چیدمان در قابلیت کم و زیاد کردن نور پس زمینه در قسمت خاصی از تصویر است که در نهایت باعث ایجاد Contrast نسبتا بهتر خواهد شد. در این نوع چیدمان نسبت به CCFL یا edge-lit می توان Brightness Distribution و Backlight Bleeding در اختیار داشت، ولی استفاده از این نوع چیدمان لزوما به معنی بهتر بودن فاکتورهای بالا نیست.
در Local Dimming می توان هم از WLED و هم از RGB LED استفاده کرد.

Edge Mounting یا edge-lit

در این نوع چیدمان LED ها در کناره های پنل های LCD قرار می گیرند، و در عمل برتری خاصی از نظر کارایی نسبت به لامپ های CCFL ندارند. در edge-lit ها فقط امکان استفاده از WLED ها وجود دارد.

حالا LCD یا LED ؟ آیا هر LED از هر LCD بهتر است؟

همانطور که در بالا هم اشاره شد، از مانیتورهای LED موجود در بازار انتظار معجزه نداشته باشید. این مانیتورها دقیقا از همون تکنولوژی سابق استفاده می کنند و نهایتا یک آپدیت در نور پس زمینه ایجاد شده و البته روی اون خیلی زیاد تبلیغات صورت گرفته. در این تاپیک فقط درباره تفاوت های نور پس زمینه مانیتورها صحبت کردیم، و همونطور هم که قبلا اشاره شد:

در قسمت اصلی مانیتور (پنل LCD) که مهمترین نقش رو در کیفیت تصویر، زاویه دید، سرعت پاسخگویی، توزیع Contrast و بسیاری از فاکتورهای دیگه که وابسته به پنل مانیتور هستند ایفا می کنه، کوچکترین تفاوتی بین مانیتورهای LCD قدیمی تر، و LED های فعلی وجود ندارد.

نمی توان هر مانیتور LED رو نسبت به هر LCD برتر تلقی کرد. تفاوت های پنل های مختلف LCD بسیار بسیار بیشتر نسبت به تفاوت های نور پس زمینه در کیفیت نهایی محصول تاثیر خواهد گذاشت و به همین دلیل نمی توان فقط به دلیل LED بودن یک محصول رو نسبت به دیگری برتر دونست.
بعضی مواقع دیده میشه عده ای می گند صفحات LED نسبت به LCD کیفیت خیلی خیلی بهتری دارند و دلیلشون هم تجربه نزدیک خودشون از کنار هم گذاشتن دو محصول است. باید گفت این می تونه سه دلیل داشته باشه:

• فروشنده ای که دو مانیتور رو کنار هم گذاشته بطور عمد یا غیر عمد از تنظیمات بهینه ای برای مقایسه دو محصول استفاده نکرده. [احتمال زیاد]
• اون مانیتور LED واقعا محصول برتری بوده، ولی دلیل این برتری بهتر بودن پنل مانیتور بوده و نه نور پس زمینه. [احتمال متوسط]
• بعضی از افراد همیشه چیزی رو که دوست دارند ببینند، می بینند! [احتمال ...؟]

با این وضع، پس چرا اصلا LED تولید شد؟

پاسخ این سوال ساده است، شاید از نظر Performance بین LED ها و LCD ها تفاوت محسوسی نباشه، ولی فاکتورهای دیگه ای هست که تولید کننده ها رو به سمت استفاده از LED می کشونه:

• هزینه تولید پایین تر LED ها نسبت به لامپ های CCFL
• مصرف انرژی به مراتب کمتر LED ها
• نازک و سبک شدن محصول نهایی که زیبایی بیشتری رو به همراه داره.
• پیدا کردن یک بهانه برای تبلیغات وسیع تر و بالا بردن قیمت محصولات.

OLED چیست؟

OLED یا Organic Light Emitting Diode تکنولوژی بعدی صفحات نمایش است که بر اساس ساختاری کاملا متفاوت با مانیتورهای LCD/LED فعلی طراحی شده. این تکنولوژی کوچکترین ارتباطی با LED های فعلی ندارد و فعلا هم در هیچ مانیتوری از این تکنولوژی استفاده نشده.


در تلویزیونهای LCD ، نور BackLight با استفاده از ۲ تا ۱۶ عدد لامپ CCFL ( لامپ فلوئورسنت کاتد سرد ) تامین میشه
ولی در تلوزیون/مانیتور های LED ، تصویر با LCD ایجاد میشه فقط فرقش اینه که نور زمینه با استفاده از White LED تامین میشه
نتیجه :
۱- کنتراست نسبت مستقیم با نور زمینه داره ==> کنتراست LED TV خیلی بیشتر از LCD TV هست
مثال:کنتراست معمول LCD ها بین ۱۰هزار تا ۱۰۰هزاره ولی برای WLED ها مقادیر ۱ تا ۳ میلیون کاملا طبیعی است.
البته کنتراست بالاتر همیشه به معنی تصویر بهتر نیست و اغلب هیاهوی تبلیغاتی تعیین کننده ذائقه مشتری محسوب میشه. ۲- هردوی LED/LCD رو میشه LCD فرض کرد. البته با تفاوت در کنتراست
۳- با توجه به محدودیتهای ساخت، ضخامت LCD بیشتر از نوع مشابه WLED اونه و به همین دلیل LED-TV ها خیلی نازک هستند
البته این مساله، صرفنظر از شیک بودن تلویزیون، مزیت بزرگی محسوب نمیشه.

نتیجه نهایی:

دوستانی که قصد تهیه مانیتور دارند، به صحبت هایی که درباره برتر بودن مطلق LED ها نسبت به LCD هاست اصلا توجهی نکنند و نور پس زمینه LED رو تنها یک فاکتور ساده در کنار سایر فاکتورهایی که در خرید مانیتور مد نظر دارند قرار بدهند.